March 2019 archive

Reductionism vs Bootstrap

Fizikte (özellikle parçacık fiziğinde) genel olarak bir kabulümüz vardır: Makroskopik düzeyden mikroskopik düzeye gittikçe daha temel modellerle uğraşırız. Bir başka deyişle, daha büyük seviyeler daha küçük seviyelerle açıklanabilir: günlük gözlemlediğimiz cisimler moleküllerle, moleküller atomlarla, atomlar parçacıklarla vs vs diye de gider.

Bu yaklaşımın daha büyük çaplısına kabaca reductionism deniyor, ve ne kadar geçerli olduğu, özellikle de bilimler-arası geçerliliği (örneğin kimya fiziğe indirgenebilir mi?) tartışılan bir şey. Özellikle yüksek enerji teorik fizikçileri (parçacık, sicim vs) egolarını reductionism ile tatmin etmeye meyilli oluyor, o yüzden Anderson’ın yayınlandığı zaman büyük sansasyon getirmiş “More is different” makalesine en çok tepki verenler arasında yüksek enerji fizikçileri var  (Bilmeyenlere bu makaleyi baya tavsiye ederim)
Devamı…