2018 Makalem

1997’de Juan Martin Maldacena konformal alan teorileri ile bükümlü uzaylar (AdS) arasında bir ilişki olduğunu farketti. Popüler fizikte holografi prensibi olarak geçen bi durumun biraz abartılı ama havalı anlatımı şu: 4 boyutlu uzayzamanımızda olup biten olayları, sadece bu uzay zamanın 3 boyutlu yüzeyine bakarak anlayabiliriz. Şöyle örnek vereyim: Bir futbol topunun içini bükümlü evrenimiz olarak düşünürsek, bu futbol topunun yüzeyinde konformal alan teorisi yaparak evrende ne olup bittiğini anlayabiliriz. Örneğin bu prensip Big Bang Theory’da  şurada geçiyor.

Elbette yukarıdaki havalı anlatım, gerçekte biraz daha sıkıntılı (her bükümlü uzaya bu dediğim henüz yapılamıyor). Ama son 22 yıldır büyük bir şevkle araştırılan bir konu.

Biz de bir arkadaşla bu konunun ufacık bir ucundan üç beş hesap yaptık (aslında sadece bir iki integral aldık, onu da Mathematica’ya aldırdık ), bugün JHEP’de yayınlandı.

Makaleye bakan olur da sorusu olan olursa zevkle yardımcı olmaya çalışırım.

 

Leave a Reply