October 2017 archive

Mathematica ve Periyodik Tablo

Liseden de bildiğimiz gibi, yapısal özelliklerine göre atomları gruplandırabilmek için onları Periyodik Tablo’da toplarız.

Periyodik tablonun arkasında yatan neden basittir: Bütün atomların birbirleriyle etkileşimlerinin sebebi enerjilerini en düşük hale getirebilmektir. Atomların enerjileri elektronlarının hangi enerji düzeylerinde olduğuyla ilgili olduğu için de, benzer sayıda elektron dizilimi olan atomların benzer davranmasını bekleriz. Bu yüzden de onları yüksüz hallerindeki elektron sayılarına göre periyodik tabloda dizeriz.

Tabi papaz her zaman pilav yemez 🙂 İlgimizi çeken bir çok başka özellik periyodik tablodaki dizilime göre atomlar arasında düzgün dağılmamış olabilir. Örneğin hangi atomların ne kadar ısı geçirdiğine bakacak olursak, periyodik tabloya bir bakışın yeterli olmayacağını görebiliriz.
Devamı…

Bayram Tekin’in Kuantum Fiziği Üzerine Sohbetleri

Kirchoff, Boltzman, Charles Galton Darwin (Meşhur Darwin’in Fizikçi torunu [babası da matematikçi]), Thompson, Rutherford, Planck, Einstein, Heisenberg, Schrodinger, Dirac ve daha niceleri hangi sorularla uğraştılar?

Bunlar ve daha bir çok bilim insanının zamanlarında çözmeye çalıştıkları sorunlar ve yaptıkları deneylerle nasıl kuantum fiziğine ulaştıklarını, ODTÜ Fizik Bölümü’nden Bayram Tekin hocamızın matematiğine girmeden tarihini de vererek muhteşem anlattığı ekteki video serisinde bulabilirsiniz!

Şiddetle tavsiye edilir 

Sad life of Evariste Galois

Evariste Galois was a brilliantly original French mathematician. Born shortly before Napoleon’s ill-fated invasion of Russia, he died shortly before the ill-fated uprising in Paris. His last words: ‘Don’t cry, I need all my courage to die at 20’.

Galois grew up in a time and place confused and excited by revolution. He was known to say ‘if I were only sure that a body would be enough to incite the people to revolt, I would offer mine’. On May 2 1832, after frustration over failure in love and failure to convince the Paris math establishment of the depth of his ideas, he made his decision. A duel was arranged with a friend, but only his friend’s gun would be loaded. Galois died the day after a bullet perforated his intestine. At his funeral it was discovered that a famous general had also just died, and the revolutionaries decided to use the general’s death rather than Galois’ as a pretext for an armed uprising. A few days later the streets of Paris were blocked by barricades, but not because of Galois’ sacrifice: his death had been pointless.

from “Monstrous Moonshine and the Classification of CFT”.

Ay hakkında

Gezegenimizin tek ve güzide uydusu Ay’ın Dünya üzerinde kütle çekimsel olarak Güneş’ten daha fazla etkisi olduğunu biliyor muydunuz? Merak edenlere ODTÜ Fizik Bölümü’nden Bayram Tekin hocamızın şu hem eğlendiren hem düşündüren videosunu tavsiye ederim.

Ay’ın Dünya üzerindeki bu etkisinin temel sebebi dünya etrafında dönüyor olması. Dünya’ya olan mesafesindeki bu değişmeler de dünyanın okyanuslarında büyük gelgitler yaratmaktadır. Nitekim Bayram hocamızın videosunda dediği gibi de Ay aslında oluşumundan bu yana gezegenimizin okyanusunu çalmaya çalışıyor 
Devamı…

Siyah Cisim Işıması

Ekteki videoda herhangi bir sıcaklıktaki cismin hangi renklerde ne kadar ışık yaydığının grafiğini göreceksiniz!

Kuantum fiziğinin çıkışına vesile olan bu olgu kısaca şu: Kabaca her cisim her an her dalga boyunda ışıma yapar! Fakat hangi dalga boyunda ne kadar ışıma yapacağı cismin sıcaklığıyla ilintilidir. Klasik fizik bu sıcaklık-ışıma ilişkisini düzgün açıklayamaz; zaten kuantum fiziği de ilk olarak bu ilişkiyi açıklamaya çalışırken ortaya çıkmıştır.
Devamı…

Fibonacci Sayıları

Fibonacci dizisinin bir fonksiyondan nasıl çıkarılabileceğini sormuştu birisi Facebook’ta. \frac{2}{\sqrt{5}}\exp\left(\frac{x}{2}\right)\text{sinh}\left(\frac{\sqrt{5}}{2}x\right) fonksiyonunun n defa x‘e göre türevinin x=0‘daki değeri n‘inci Fibonacci sayısını verir, deneyebilirsin 🙂

Wolfram alpha’ya gerekli kodu girdim, sadece en baştaki sayıyı değiştirerek gerçekten de Fibonacci sayısını bu fonksiyon ile elde ettiğini görebilirsiniz: https://wolfr.am/CcIi7hok

1 2